Korte gids van juwelen en sieraden (2)

Korte gids van juwelen en sieraden (2)

Soorten juwelen

Er bestaan tal van soorten juwelen. We sommen even de voornaamste op.

Armband, collier en enkelband
Een armband is een sieraad dat om de pols wordt gedragen, of een stuk stof dat ter onderscheiding om de bovenarm wordt gedragen. Armbanden kunnen veel vormen hebben. Ze kunnen gemaakt zijn van kralen, van zilver of van goud, maar ook van eenvoudige materialen, zoals een paar draadjes wol.
Een vergelijkbaar sieraad om de hals heet een halsketting of collier. Een vergelijkbaar sieraad om de enkel heet een enkelband — meestal aangeduid met het verkleinwoord enkelbandje, ter onderscheiding met een enkelband voor elektronisch huisarrest.

Mantelspeld
De mantelspeld is een tweedelig bronzen gebruiksvoorwerp, met gaatje en pen. Ze was handig om mantels en andere kledingstukken (zoals de toga) op de schouder te bevestigen. Romeinse vrouwen droegen een stola boven hun tunica. Deze stola werd vastgebonden met een fibula. Het is dus de voorloper van de sluitspeld of knoop. Ook de Grieken gebruikte fibulae voor hun peplos.

Haarspeld
Een haarspeld is een doorgaans dunne speld, waarmee het haar kan worden opgestoken. Het is doorgaans gemaakt van metaal, waardoor het veerkrachtig is, waardoor een pluk haar er stevig tussen kan worden geklemd. Uit de geschiedenis blijkt dat de oude Egyptenaren en Romeinen al zulke haarspelden gebruikten.

Halsketting
Een halsketting is een sieraad dat wordt gedragen om de nek aan de achterkant en aan de voorkant dicht tegen de hals of iets verder ervan af.
De standaardlengte varieert van 36 cm strak om de hals tot 90 cm. Veel voorkomende lengten zijn 36, 42, 45, 50 en 60 cm. Een ketting die zonder slotje aangedaan kan worden moet 1,60 tot 2 meter lang zijn. Die wordt enkele malen om de hals gewikkeld.
Aan een ketting wordt soms een hanger gedragen. In vroegere tijden werden hangers aan koorden, touwtjes of veters gedragen. Door gebruik van schakels werd het (edel)metaal beweeglijk en wordt het mogelijk het gehele halssieraad (hanger en ketting) van edelmetaal te maken.
Een traditionele halsketting is gemaakt van zilver, goud of doublé. De kleur van de ketting wordt aangepast aan de hanger. Kettingen kunnen ook gemaakt zijn van kralen, in allerlei vormen en maten.
Om een ensemble van ketting en hanger goed tot zijn recht te laten komen is het belangrijk geen gouden hanger aan een zilveren ketting te dragen, maar bij goud altijd goud of doublé te kiezen. Verder moet de dikte van de ketting passen bij de grootte van de hanger en het hangeroogje. De hanger moet soepel kunnen bewegen over de ketting. Meer dan één hanger per ketting laat elk van de hangers inboeten aan uitstraling. Dat geldt ook voor meer dan één ketting. Hierbij geldt dat, als men dat doet, de hangers elkaar niet mogen raken.

Medaillon
Een medaillon is een klein rond portret of een kleine ronde of ovale afbeelding. Medaillons zijn vaak op koper of ivoor geschilderd. In de Victoriaanse tijd (1830-1900) werden medaillons ook van menselijk haar gemaakt. Medaillons worden aan hangers of als broche gedragen. In de filatelie spreek je van een medaillon als het portret van het staatshoofd op een postzegel door een cirkel of ovaal wordt begrensd.

Piercing
Een piercing is een uit het Engels afkomstige term voor het maken van een gaatje in de huid (of een ander oppervlakkig lichaamsdeel) om daardoor een (meestal metalen) voorwerp te steken. Ook dit voorwerp zelf (het sieraad dus) wordt piercing genoemd.
Piercings worden op verschillende plaatsen in het lichaam of in het gezicht aangebracht. Voorbeelden zijn door de tepels, door de tong, door de wenkbrauw of door een neusvleugel, clitorishoedje, navel, eikel of balzak. De populairste vijf piercings onder vrouwen zijn de oorlellen, neus, navel, tong en de bovenrand van het oor. Sommige piercings, bijvoorbeeld in de mond, kunnen leiden tot medische complicaties.

Oorring
Een oorring is een ring die door het oorlelletje of de oorschelp wordt gedragen. Het is feitelijk een piercing, maar de oorring is zo ingeburgerd dat het doorgaans niet als dusdanig wordt gezien. Om dit te kunnen moet er dus een gaatje door het oor worden gemaakt. Het dragen van een gouden oorring door zeelui werd als een soort van verzekering beschouwd. Als men zou verdrinken en ergens op een onbekende plek zou aanspoelen, zou van de verkoop van de ring de begrafenis bekostigd kunnen worden.
Een sieraad dat aan het oorlelletje wordt geschroefd wordt oorknop(je) genoemd, de meest gebruikte verzamelnaam voor oorsieraden is oorbel(len).

Ringen
De ring is van alle tijden. Bij ons wordt die vooral rond de ringvinger gedragen, maar ook rond de andere vingers en zelf de duim kan een ring als versiering geplaatst worden. Ringen met speciale functies zijn onder meer de verlovingsring, de trouwring, de vriendschapsring,d bisschops- en pausring.

Tiara
In moderne tijden is een tiara meestal een half-cirkelvormige band, meestal van metaal gemaakt en versierd met juwelen. De tiara wordt gedragen door vrouwen rond hun hoofd, of op hun voorhoofd.

Diadeem
Een diadeem is in oorsprong een band uit stof of metaal als teken van de koninklijke waardigheid in Griekenland, maar ook in Perzië en het Oude Egypte. Het werd overgenomen door de grote leiders van het Imperium Romanum. In andere culturen diende het ook als teken van rijkdom of waardigheid. Soms werd een diadeem voorzien van diamanten, zoals ze heden ten dage nog vaak voorkomt. Uit het diadeem ontstonden de beugelkroon, een veelgebruikt model voor een koningskroon en de adellijke rangkronen uit de heraldiek. Daarnaast worden ook nu nog diademen gedragen door dames. Het dragen van tiara’s is gebruikelijk aan vorstenhoven maar ook in de New Yorkse opera werden zij veel

Kroonjuwelen
De begrippen kroonjuwelen, rijksinsigniën en regalia worden vaak of door elkaar gebruikt, maar zij duiden verschillende voorwerpen aan. Kroonjuwelen is een begrip waaronder allerlei juwelen die verbonden zijn aan het koningschap worden verstaan. Vaak spreekt men ook over kroon en scepter als kroonjuwelen, maar dit is minder juist. De kroonjuwelen zijn een collectie sieraden die aan het koningschap verbonden zijn. Het kan om diademen, ringen, colliers en broches gaan. Vaak werd in testamenten vastgelegd dat bepaalde juwelen alleen door de regerende vorst konden worden geërfd. In een aantal landen, waaronder Zweden, is vastgelegd dat alleen de koning en zijn echtgenote de juwelen mogen dragen. In andere landen is ook gebruik door de andere leden van de Koninklijke Familie toegestaan. Denemarken bezit sieraden die alleen door de Koningin mogen worden gedragen.

Korte gids van juwelen en sieraden (1)

Juwelen en sieraden zijn van alle tijden. Ook de oermens tooide zich al met voorwerpen die hij maakte van beenderen, stenen en alle mogelijk materialen die konden bewerkt worden. Intussen is de wereld van de sieraden en juwelen tot een ware industrie uitgegroeid.

Ook in primitieve culturen

In primitieve culturen was het gebruikelijk om een amulet, kralen of een medaille te dragen. Afrikaanse stammen drukten en drukken er ook hun eigenheid mee uit. Kralen kunnen zowel gedragen worden rond de hals, de pols, de vingers, enkels, heupen,… Elk van deze plaatsen op het lichaam en het gebruikte materiaal, kleur en afwerking vertellen een eigen verhaal. De eerste vondsten van Afrikaanse juwelen dateren al van ruim 75.000 jaar geleden uit Kenia. Het zouden trouwens de Cro-Magnons zijn, onze oorspronkelijke voorouders uit Afrika, die naar het Midden-Oosten emigreerden en in Egypte de Neanderthalers als dominant ras verdreven. De Cro-Magnons brachten er het ambacht van het maken van armbanden en halskettingen met tanden en beenderen mee.

Verfraaiing van het lichaam

Een juweel of sieraad kan om het even welk object op kleding na zijn dat op het lichaam wordt gedragen met de bedoeling dat te verfraaien. Sieraden zijn in feite even oud als de mens, want van zodra onze verste voorouders dierenhuiden begonnen te dragen om zich te wapenen tegen koude en regen zochten ze ook naar elementen om zichzelf mooier te maken. Vrouwen gingen op zoek naar decoratieve stukken om de meest begeerlijke (vaak de sterkste) van de mannen van de stam voor zich te winnen, mannen wilden vooral een goede moeder om het voortbestaan van de soort te verzekeren.
Door de eeuwen heen werden de juwelen en sieraden steeds verfijnder door gebruik te maken van edele metalen en nieuwe technieken. Het beroep van ‘juwelier’ heeft altijd in hoog aanzien gestaan, ook in de eerste primitieve beschavingen.

De functie van juwelen

Vroeger hadden juwelen wel een functie, bijvoorbeeld om kleren samen te houden Het werd gemaakt van materialen zoals beenderen, tanden, schelpen, hout en steen. In de Oertijd had een juweel naast een duidelijke functie ook het opzet om de status van bepaalde vooraanstaande figuren te tonen. Meestal werden ze met die siervoorwerpen ook begraven.
De eerste sporen van geavanceerde juwelen zijn terug te vinden in het oude Egypte van zowat 5.000 jaar geleden. De Egyptenaren verkozen de luxe, zeldzaamheid en gemakkelijke bewerking van goud boven andere metalen om juwelen mee te maken. Gouden ornamenten groeiden er algauw uit tot de manier om kracht en religiositeit mee te symboliseren. De machtdragers pronkten met hun gouden juwelen tijdens leven en dood, want de sieraden gingen mee in de graftombes.
Samen met goud gebruikten de Egyptische siersmeden ook gekleurd glas en tal van edelstenen. Toch verkozen de vooral glas als nevenmateriaal bij het vervaardigen van juwelen omdat glas gemakkelijk bewerkbaar en kleurbaar was.
Kleuren hadden er een groot belang, en elke kleur had een andere betekenis. Zo zei het Boek van de Dood specifiek dat een ketting van Isis rond de nek van een mummie rood moest zijn om de drang van Isis naar bloed te bevredigen, terwijl groene juwelen stonden voor vruchtbaarheid en een goede oogst.
In het oude Egypte werden heel wat materialen om juwelen van te maken gevonden aan de grenzen en in de Rode Zee. Daar bevond zich een mijn waarin ze emerald, het lievelingsgesteente van Cleopatra, opdelfden. De Egyptische juweliers waren traditioneel aan de slag in grote werkhuizen letterlijk vastgehecht aan tempels en paleizen.
De Egyptische juwelenontwerpen werden ook door andere volkeren overgenomen, zo de Feniciërs die met hun handelsgeest de kunst van het juwelen maken over de hele toen bekende wereld verspreidden. Ook werden oude Turkse designs voor juwelen teruggevonden in Perzische juwelen, het bewijs dat er heel wat handel tussen het Midden-Oosten en Europa was.
Ongeveer 4.000 jaar geleden groeide het juwelen maken tot een belangrijk vak in de steden Sumer en Akkad. Het meest bekende archeologische bewijs komt uit de koninklijke begraafplaats van Ur, waar honderden graven uit de periode 2900-2300 voor Christus werden ontdekt. In deze graven troffen archeologen tomben aan zoals die van Puabi met massa’s artefacten in goud, zilver en kostbare voorwerpen zoals kronen in lapis lazuli die met goud waren afgewerkt. Ook in Assyrië vonden men graven van mannen én vrouwen getooid met amuletten, enkelbanden, halskettingen en riemen.

Juwelen voor iedereen

De juweliers in het oude Mesopotamië werkten vooral met metaal als basismaterialen maar dan afgewerkt met prachtige kleurige stenen, zoals agaat, lapis en jasper. Ze maakten er intrigerende figuren mee zoals bladeren, spiralen, druiventrossen en allerlei dieren, stuk voor stuk meesterwerkjes uit de antieke kunst. Deze juwelen werden zowel voor gewone mensen als de hogere rangen uit de maatschappij die via standbeelden werden vereerd gemaakt. Het betrof de eerste vorm van industrie, waarbij gesofisticeerde metaalbewerkende technieken zoals graveren werden gehanteerd.
De Grieken begonnen rond 1400 voor Christus goud en edelstenen in juwelen te gebruiken. Rond 300 voor Christus waren ze uitgegroeid tot ware meesters die bij hun juwelen veelvuldig gebruikmaakten en van parels en smaragd. In het oude Griekenland dienden juwelen niet om dagelijks te dragen, maar om bij publieke verschijningen en speciale gelegenheden mee uit te pakken.
De Romeinen veroverden verschillende volkeren die al met juwelen te maken hadden, zoals de Kelten. De Romeinen zelf hielden veel broches, geknipt om tunieken en toga’s samen te houden. De vrouwen droegen allerlei juwelen, daar waar de mannen het doorgaans bij een ring hielden.
Op weg naar en tijdens de Middeleeuwen werd het juweel maken steeds meer een kunst. Rond de 8ste eeuw was het algemeen goed dat de wapens van de edelen met juwelen werden ingelegd. In het Byzantijnse rijk waren het vooral religieuze thema’s die door middel van juwelen werden uitgebeeld.
De Renaissance zou een belangrijke periode bij de ontwikkeling van juwelen in Europa zijn. Rond de 18de eeuw waren tal van juweliers actief en werden hun producten vaak geëxposeerd samen met andere kunstwerken. In de periode van de Romantiek in de 18de eeuw raakte het publiek steeds meer in vervoering van juwelen uit de Oudheid, dit ten gevolge van een aantal belangrijke archeologische ontdekkingen. Een unieke categorie vormde toen de rouwjuwelen. Queen Victoria zette deze trend in met een set juwelen die zij droeg na de dood van Prins Albert.
Tijdens de periode van de Art Nouveau rond 1890 vond ook deze kunststijl haar weerklank in de juwelen, net als de Jugendstil. Juwelenmakers legden toen de nadruk op vrouwelijke vormen en kleuren. Tijdens de art déco periode na de Eerste Wereldoorlog protesteerden ook de edelsmeden in hun werk tegen de decadentie en ijverden ze voor meer eenvoudige vormen en ontwerpen.
Na de tweede Wereldoorlog raakte het gebruik van nieuwe, goedkopere materialen in zwang. De 21ste eeuw werd ingezet met een ware mixcultuur, waarbij juwelenmakers tal van dure en goedkope materialen combineren om tot nieuwe, opwindende juwelen te komen.

Symbool van identiteit

Door de eeuwen heen hebben de meeste culturen een stijgende aandacht voor juwelen en sieraden aan de dag gelegd. Het kan ook het symbool zijn van het lidmaatschap tot een bepaalde bevolkingsgroep of religie, zoals het kruis voor de christenen of de Davidster voor de joden, of de westerse praktijk dat gehuwden elkaar trouw zweren door een trouwring te dragen.
In het antieke Rome werd voor de meeste juwelen koper gebruikt. Enkel de hogere klassen mochten gouden ringen dragen. Er werden zelfs gedetailleerde wetten uitgevaardigd die bepaalde wie welk soort juweel mocht dragen.
Ook in de Westerse beschaving werden duidelijke regels opgesteld over wie welke juwelen kon dragen. In de 19de eeuw en de eerste helft van de 20ste eeuw werden oorringen bij ons als typisch vrouwelijk beschouwd. Vanaf de jaren 1960 veranderde dit geleidelijk en vonden ook de piercings ingang bij mannen en vrouwen.
Een juweel of sieraad heeft in onze tijden geen enkel functioneel karakter. Het is enkel dienstig om het lichaam mooier te maken. Een horloge bijvoorbeeld heeft wel een functioneel karakter en wordt dan ook in de strikte zin niet als een juweel worden aanzien. Sommigen beweren dar een horloge dat met edelstenen bekleed is dan wel bij de juwelen mag gerekend worden.
Juwelen kunnen dienen om zowat elk deel van het lichaam mee te decoreren, gaande van haarpinnen tot ringen, broches, en noem maar op.
Sieraden kunnen van allerlei metalen gemaakt zijn. Dat kunnen edelmetalen zoals goud en zilver zijn maar er zijn ook juwelen van glas, tin of plastic. In moderne tijden is er naast het juweel van een hoogwaardig materiaal ook een stijgende vraag naar juwelen uit minder waardevolle bouwstoffen.

Edelsmeden en juweliers

De edelsmid is gespecialiseerd is in het maken van sieraden waarin goud, platina, zilver, titanium of andere duurzame metalen zijn verwerkt. Het maken en bewerken van deze sieraden is een gespecialiseerd en intensief werk dat de nodige vakkennis vereist. De gebruikte materialen zijn van hoge kwaliteit en duurzaam, en vaak zijn gaat het om uniek creaties met een prijskaartje. De edelsmid maakt sieraden door metalen te bewerken met gespecialiseerde gereedschappen, of, wanneer nodig, te verhitten om deze metalen te kunnen vervormen. Voor sommige sieraden en zilveren gebruiksvoorwerpen worden matrijzen gemaakt waarin tot vloeibaar verhitte metalen worden gegoten.
Dikwijls is de edelsmid de bedenker of ontwerper van het sieraad. Goedkope uitvoeringen van sieraden zijn een concurrent voor de edelsmid. De lagere prijzen worden verkregen door massaproductie en door materialen van mindere kwaliteit te gebruiken.
Juweliers worden vaak gezien als makers van sieraden maar zij zijn in feite de handelaren. Soms is de edelsmid ook juwelier, als hij zijn eigen creaties maakt en verkoopt.

Sieraden voor mannen steeds populairder

Tot voor kort leek het alsof sieraden alleen voor vrouwen bedoeld waren. Ogenschijnlijk, want wanneer we teruggaan in de geschiedenis zien we dat het vroeger wel anders was.

Uiting van functie en status

In de Oudheid bij de Egyptenaren en de Romeinen bijvoorbeeld droegen mannen van aanzien ook sieraden en juwelen. Ze waren bedoeld om het onderscheid te maken met het gewone volk, waar de mannen geen juwelen hadden. Een sieraad op het lichaam van een man betekende toen een teken van status en een vooraanstaande positie in de maatschappij.

Verkoop stijgt

Mannen sieraden worden steeds populairder, de laatste jaren is de verkoop met 20% gestegen. Lang geleden droegen mannen alleen manchetknopen, dasspelden en een trouw- of zegelring, maar tegenwoordig dragen mannen een verscheidenheid aan soorten sieraden. Mannen willen echter geen typische vrouwensieraden, maar unieke sieraden die bij hun sterke eigenschappen passen. Zij willen ook duurzame producten.
Om te voldoen aan de eisen van duurzame en mannelijke eigenschappen, gebruikt de sieradenindustrie 3 belangrijke materialen: roestvrij staal, titanium en leer.

Roestvrij staal

Roestvast staal is relatief hard en duurzaam. Het is zilverachtig van kleur en zonder vlekken, corrosie, of roest zoals veel andere staalsoorten. Het wordt meestal gebruikt voor mode-sieraden in plaats van fijne, high-end sieraden. Heren armbanden, kettingen en ringen zijn meestal gemaakt van roestvrij staal. Logisch dat, Rvs sieraden dé trend op het gebied van heren sieraden zijn.

Titanium

Titanium is een kleurencombinatie van zilver, grijs en wit. Het wordt beschouwd als het hardste natuurlijke metaal in de wereld, veel sterker dan materialen zoals goud, zilver en platina. Een van de toegevoegde voordelen van titanium is dat het extreem lichtgewicht is. Het is ook 100% hypoallergeen en corrosie vrij. Titanium is uitgegroeid tot een populaire metaal voor mannen trouwringen.

Leder

Sieraden die op dit moment veel gekocht worden door mannen zijn leren armbanden in alle soorten en maten die vaak geassocieerd worden met avontuur en vrijheid.
Ringen worden ook veel door mannen besteld, hier zijn vaak de redelijk eenvoudige ringen het meest gewild. Geen stenen of iets dergelijks, gewoon simpel staal met eventueel een tribal opdruk. Tot slot zijn de koordkettingen met stalen hangers zoals militaire tags ook nog erg populair.

www.mannennieuws.nl

Juweeltjes van Vlaamse schilderkunst te zien in Noordbrabants Museum

Vlaamse schilders zijn in het buitenland ook bekend. Een aantal prachtige sieraden van onze grootmeesters zijn nu in het Noordbrabants Museum in Den Bosch te zien onder de noemer ‘Vlaamse vedetten’.

Groeningemuseum
Wat hebben kunstenaars als James Ensor, Emile Claus, Constant Permeke, Gustave de Smet en René Magritte met elkaar gemeen? Ze woonden en werkten allemaal in België, tussen 1885 en 1960, én hun werk maakt deel uit van de collectie moderne kunst van het Groeningemuseum in Brugge. Bij hoge uitzondering is een deel van deze collectie van januari tot medio mei 2011 te zien in het Noordbrabants Museum.
Rond 1880 kwam het artistieke leven in België tot grote bloei. Brussel werd een bruisend centrum van moderne kunst, sterk beïnvloed door de Parijse kunstwereld. Jaarlijks organiseerde de vereniging Les XX, opgericht door onder anderen James Ensor, een kunstsalon. Daar werden de nieuwste werken getoond en moderne stromingen gelanceerd.

Vlaams expressionisme

De dominerende stroming in de Belgische kunst ná de Eerste Wereldoorlog was het Vlaams expressionisme. Dit werd sterk beïnvloed door het Duitse expressionisme en het kubisme. Het schilderij De verliefden in het dorp van Frits Van den Berghe is hiervan een goed voorbeeld. Figuratieve, tikje vervormde voorstelling, kleurrijk maar toch ook duister van toon. Emoties worden in een rauwe vorm getoond.
Voor het eerst in Nederland
Voordat het Noordbrabants Museum medio mei 2011 tijdelijk sluit vanwege een grootse verbouwing, pakt het museum nog één keer uit met een bijzondere en sfeervolle expositie. Vier maanden lang zijn circa 50 Vlaamse vedetten te bewonderen. Werken van bekende modernisten uit België die nooit eerder samen in Nederland te zien waren!

Werken uit het Groeningemuseum

De kunstwerken zijn afkomstig uit het Brugse Groeningemuseum. Dit museum is wereldberoemd om zijn collectie Vlaamse primitieven, maar bezit ook een verrassende verzameling 19de- en vroeg 20ste-eeuwse kunst. In de tentoonstelling zijn werken uit diverse stromingen te zien. Bijvoorbeeld uit het luminisme, waarin licht een grote rol speelt. Of uit het Vlaams expressionisme en uit het surrealisme, waarin de wereld van het onderbewustzijn wordt uitgebeeld.

Recente aanwinsten

Het Groeningemuseum kocht onlangs opnieuw zes schilderijen van de bekende modernisten Rik Wouters, Constant Permeke en Jean Brusselmans. Deze werken zijn voor het eerst in Nederland te zien.

Details tentoonstelling

Locatie
Noordbrabants Museum
Verwersstraat 41
5211 HT Den Bosch
Nederland
Telefoon
+31 736877800
Website

http://www.noordbrabantsmuseum.nl

E-mail
info@noordbrabantsmuseum.nl
Museum profiel
Noordbrabants Museum

Juwelenicoon Marilyn Monroe weer hot

Marilyn Monroe – ja zij van ‘diamonds are a girl’s best friend’ – is hotter dan ooit, lezen we in Het Nieuwsblad in een artikel van Stel Telen (© AP). Het juwelenicoon bij uitstek maakt zelfs kans op een nieuwe film.

Lingerie en parfum

Bijna vijftig jaar na haar dood is de kans groot dat Marilyn Monroe opnieuw opduikt in de filmzalen. Een bedrijf betaalde tot 40 miljoen euro voor de rechten op de Amerikaanse filmster en sekssymbool bij uitstek. Monroe wordt ook het gezicht van een lingerie- en parfumlijn.
Jamie Salter, van het Amerikaans-Canadese bedrijf Authentic Brands, telde tussen de 30 en 40 miljoen euro neer voor de rechten op filmster/zangeres Marilyn Monroe. Want ze is het waard: de vorige eigenaar – de weduwe van Monroe’s acteerleraar – verdiende met de dode Marilyn een fraaie 4 miljoen euro per jaar.

Levensecht

Salter, die ook al de rechten op reggaemuzikant Bob Marley bezit, wil echter meer, veel meer. Het is volgens de zakenman niet ondenkbeeldig dat 49 jaar na haar dood Monroe een vervolg zal breien aan succesfilms als Some like it hot, The seven year itch en How to marry a millionaire. De technologie om overleden acteurs in digitale vorm tot leven te wekken bestaat immers al even en geeft steeds levensechtere resultaten.

Sexappeal

‘Het grote voordeel aan acteurs als Marilyn Monroe is dat ze de regisseur niet tegenspreken en niet tot een stuk in de ochtend op stap gaan. Ze zijn iedere dag klaar om een film te draaien’, zegt Salter in de Amerikaanse media. De echte Marilyn was dat niet, zij torste een hardnekkige reputatie van overal te laat te komen en soms onhandelbaar te zijn.

Icoon en talentenjacht

De nieuwe eigenaar wil Monroe niet alleen als actrice, maar vooral als icoon uitspelen. Daarom komt er een talentenjacht op televisie waarin op zoek gegaan wordt naar Monroe anno 2011. Ook heeft Salter plannen voor Monroe-parfums en cosmetica, Marilyn-lingerie en mogelijk een eigen kledinglijn.

Glamour

Salter droomt er al van om Monroe opnieuw uit te vinden als mode-icoon. ‘Grote sterren als Lindsay Lohan en Lady Gaga willen er uitzien als Marilyn. Terecht, want ze heeft enorm veel stijl en is bijzonder elegant. Ze staat voor glamour, sexappeal en straalt ook uit dat vrouwen iets voller mogen zijn.’

Monroe heette eigenlijk Norma Jeane Mortenson. Ze stierf op het hoogtepunt van haar carrière in 1962 aan een overdosis slaapmiddelen. Monroe was 36 en bleef zo eeuwig jong.

Stef Telen
© AP

De Afrikaanse flair voor juwelen en sieraden

In Afrika maakt men al sinds het begin van de mensheid prachtige juwelen en sieraden. Een korte leidraad van de belangrijkste gebruikte materialen.

Bauxite kralen

Van het mineraal Bauxite worden in Afrika kralen gemaakt, voornamelijk in Ghana. Bauxite is kastanjebruin van kleur en lijkt een beetje op klei, maar is veel harder.

Koperen kralen

Deze koperen kralen zijn gemaakt volgens het Lost Wax procedé.
Eerst wordt er een wasmodel van een bepaalde kraal gemaakt. Daarna wordt deze eerst in een klein laagje vloeibare klei gedoopt. Zodra de klei hard is komt er een dikkere laag klei omheen, zodat er een mal ontstaat. Een draad van was wordt door de klei heen geprikt om het gaatje te vormen.
De toplaag van klei wordt ook wel investment genoemd. Het totaal wordt vervolgens hardgebakken zodat tijdens het bakken de was smelt en door het gat naar buiten stroomt.
Daarna wordt er vloeibaar metaal goten in de mal van klei. Op het moment dat het metaal hard is wordt de mal gebroken zodat het metaal zichtbaar is en gepolijst kan worden.
Elke kraal is zo een exacte replica van zijn wasmodel.
In dit proces wordt het wasmodel en de klei vernietigd, zodat er voor iedere kraal apart een kleimodel gemaakt moet worden. Iedere kraal is dan ook een waar kunstwerkje en uniek in zijn vorm.

Vulcanite heishi

Het verhaal gaat dat deze kralen gemaakt zijn van oude grammofoonplaten. Dat is niet zo, ze zijn gemaakt van een oud rubber product met de naam Vulcanite.
Vulcanite is een hard bewerkelijk rubber dat gevormd wordt door vulcanizing van natuurlijk rubber. Uit de rubberboom stroomt rubber op het moment dat deze ingekerfd wordt. Dit natuurlijke rubber wordt verhit. Als het heet genoeg is, wordt er sulfer toegevoegd zodat het hard wordt. Het resultaat is een harde substantie die ook wel Ebonite wordt genoemd.
Ebonite werd in de Victoriaanse tijd gebruikt om rouwjuwelen van te maken. Queen Victoria droeg juwelen gemaakt van Git, een zwarte gefossiliseerde hout soort, ter nagedachtenis van haar man Albert, die erg populair waren. Aangezien Git in die tijd erg kostbaar was werd Ebonite als alternatief gebruikt.
De Afrikanen maakten er voor zichzelf kleine schijfjes van, ook wel Heishi genoemd.

Struisvogelschijfjes

Deze kralen komen zowel uit Afrika als uit India.
De struisvogelschalen worden met de hand gesneden in grove disk vormen.
Ze zijn keihard en voelen als schelp aan. De grove diskjes worden geregen op een draad of raffia en daarna gepolijst met tientallen tegelijk op een steen. Op deze manier worden ook heishi schelpen en kokosnootschijfjes gemaakt.
Struisvogelschijfjes zijn vaak oude kralen en worden ze steeds zeldzamer.

Sandcast Glasbeads

Dit zijn handelskralen van gerecycled glas. Veel van deze kralen worden zandpoederkralen genoemd omdat er bij het productieproces fijn zand wordt toegevoegd.
Afrikanen gebruiken al ruim duizend jaar oud glas om kralen te maken. Het glas wordt vermalen tot fijn poeder.
Daarna wordt het op verschillende manieren gegoten in kleimallen om de verschillende patronen en modellen te creëren. Vervolgens wordt alles verhit om een geheel te krijgen. Een langzaam opbrandend casaveblad wordt in het midden gedaan. Nadat deze opgebrand is blijft er vanzelf een kraalgat over.

Bron: http://www.njoy-life.nu/afrikaanse-kralen

Schitterende sieraden uit de oudheid en middeleeuwen

Het versieren van je lichaam is waarschijnlijk zo oud als de mensheid. Het is de manier om iets dat in principe bij iedereen ongeveer hetzelfde is, te individualiseren en te doen opvallen. Beschildering, tatoeage en piercing van lichaamsdelen, maar vooral het jezelf behangen met blinkende en kleurrijke voorwerpen zijn universeel en typisch menselijk.

Cultuurgebonden sieraden

Per cultuur verschillen de versieringen sterk, maar vrijwel overal is een voorkeur te zien voor drie zaken: dat wat beschermt, wat veel kleur heeft, en wat (geldelijke) waarde heeft. Ook in onze huidige, West-Europese samenleving voldoen sieraden nog aan deze criteria: denk aan medaillons met Maria en handen van Fatima, aan gekleurde kralensnoeren en fonkelende edelstenen, aan bling-bling en vooral aan goud. Een exclusief juweel mag duurder zijn dan een auto. Zeker als je er een vrouw voor het leven mee kunt versieren…

Archeologische juwelen

Ook opgegraven sieraden spreken tot de verbeelding. Uit de hele opbrengst van een archeologisch onderzoek wordt vaak een juweel van een vondst gekozen om aan pers en publiek te tonen, zoals de Griekse hanger uit Sint-Oedenrode in 2006. Sieraden uit een ver verleden maken indruk omdat hun waarde ook nu nog makkelijk in te voelen is. Dit in tegenstelling tot voorwerpen van onooglijker materiaal, al kunnen die in de toenmalige cultuur veel waardevoller zijn geweest. Sieraden zijn in archeologische publicaties en musea prominent aanwezig.
Als met groot vakmanschap gemaakte kleinoden, die mensen met zich hebben meegedragen, vormen ze een persoonlijke getuigenis van de smaak in een andere tijd. De combinatie van hun waardes toen en nu maakt ze tot populaire objecten – die extra aandacht en beveiliging krijgen. In het Rijksmuseum van Oudheden zijn duizenden sieraden aanwezig uit het Oude Egypte, het Oude Nabije Oosten, de Klassieke Wereld en het vroege Nederland. De oudste sieraden in de collectie zijn 7500 jaar geleden gedragen, de meest recente stammen uit de 14de en 15de eeuw.
Sieraden zijn vooral in graven gevonden. In de meeste gevallen zijn mensen dan begraven met hun kleding en sieraden aan. Daarnaast werden sieraden na crematie bij de dode neergelegd of speciaal gemaakt voor het leven na de dood. Een voorbeeld van dat laatste zijn de vele kralen en amuletten die in het Oude Egypte in de verpakking van een mummie werden verwerkt. Maar ook in andere contexten zijn juwelen gevonden. Hoewel iedereen er in principe voorzichtig mee is, werden ze natuurlijk wel eens verloren. En vanwege hun waarde, geldelijk én intrinsiek, werden ze gekozen als offer aan goden of hogere machten. Er zijn in Nederland schatten gevonden uit de Vroege Middeleeuwen die helemaal uit gouden sieraden bestaan.

Camee

Omdat sieraden kostbaar zijn, worden ze zelden tot afval. De genoemde Griekse hanger uit Sint-Oedenrode was een gouden vatting van rond het jaar 1000, met daarin een steen met ingesneden voorstelling (een camee) uit de 3de eeuw voor Chr. Die steen is in de tussentijd beslist nog wat anders geweest, zoals deel van een Romeinse ring en een middeleeuwse boekband of reliekhouder. Veel van de sieraden uit de Klassieke Oudheid die niet uit de grond komen, zijn bewaard gebleven omdat ze steeds opnieuw werden gebruikt. Daarbij lijkt de voorstelling niet zo belangrijk te zijn geweest, maar het feit dat het voorwerp al oud was wél. Dit zien we ook terug in munthangers, waarin vaak munten zijn verwerkt die al eeuwen uit de roulatie waren en hun geldelijke waarde dus al hadden verloren. Het jezelf tooien met oud geld is in de klassieke wereld en de Middeleeuwen aanwijsbaar.
Bron: www.museumkennis.nl

Kroonjuwelen Keizerin Sissi te koop voor het goede doel

Heb je vaak gedroomd van de befaamde keizerin Sissi en heb je stiekem haar kroonjuwelen van de befaamde keizerin Sissi ooit willen dragen? Naar aanleiding van de musical Elisabeth kon die droom waarheid worden.

Passionissimo

De beroemde kroonjuwelen werden door het Belgisch juwelenhuis Passionissimo, voor wie dit een ware stunt was, ambachtelijk hermaakt met echte diamanten en wit goud. Alle juwelen samen hebben een waarde van 140.000 euro. Deze juwelen werden apart verkocht ten voordele van de Live Entertainment Foundation.

Absolute topkwaliteit

De diamantsterren bestaan uit 18 karaat wit goud in de vorm van een ster, bezet met schitterende diamanten. Ze werden volledig met de hand gemaakt, zodat een absolute topkwaliteit gegarandeerd was. Een uitzonderlijke prestatie die de liefhebbers van authentieke juwelen en sieraden naar waarde wisten te schatten.

In de eerste plaats ging het om 12 individuele diamantsterren die door Sissi als haarversiering gebruikt werden. Daarnaast werd ook een schitterende halsketting gemaakt met niet minder dan 7 diamantsterren.

Broche en halshanger

De individuele sterdiamanten (3,5 cm groot) kunnen als broche of als halshanger gedragen worden. Eén ster bevat 41 briljanten voor een totaal van 3,11 karaat, goed voor een waarde van 7.500€. Er worden slechts 12 sterren gemaakt en elk exemplaar is genummerd.

De halsketting met 7 sterren is nog indrukwekkender. Deze bevat bijna 22 karaat aan diamant, en heeft een waarde van 50.000€.

Annick Van den Broeck als Sissi

Actrice Ann Van Den Broeck, die de rol van Sissi vertolkte, én bovendien ambassadrice is van de Live Entertainment Foundation, droeg beide juwelen tijdens de première. Nadien werden de juwelen te koop aangeboden. De opbrengst ging integraal naar de Live Entertainment Foundation.

De ‘Live Entertainment Foundation’, of kortweg LEF, wil enerzijds voor werkgelegenheid zorgen in de Belgische entertainmentsector. Dit gaat van technici tot acteurs.

Anderzijds wil LEF kinderen en kansarmen de kans bieden om producties van eigen bodem mee te maken. Voor hen is het vaak niet haalbaar tickets te kopen en daarom wil de Live Entertainment Foundation hen die kans wel bieden.

Film en musical

De musical is gebaseerd op de gelijknamige film, een Oostenrijkse prent uit 1955, onder regie van Ernst Marischka, die ook het verhaal schreef. Sissi is een geromantiseerd verhaal over de jonge jaren van de Oostenrijkse keizerin Elisabeth. Het is het eerste deel uit een serie van drie films over het leven van Elisabeth.

Marischka kwam de naam Sissi op de proppen omdat hij de naam Elisabeth niet werkbaar vond in de romantische setting van de film. De keizerin werd door haar familie vertroetelend “Sisi” genoemd, en zo ondertekende ze haar brieven naar intimi ook. Marischka maakte er Sissi van. De Sissi-films (drie in totaal) behoren tot de belangrijkste Duitsgesproken films aller tijden. In het Duitse taalgebied kwamen 20 tot 25 miljoen mensen de films in de bioscoop kijken.

Koninklijke juwelen als statussymbool

De juwelen van de Spaanse koningin Ena, een symbool van haar status

Juwelen en sieraden hebben niet alleen hun functie als sieraad, maar ze zijn ook vaak een glorierijk symbool voor de status van een persoon, zijn rijkdom en macht. De belangrijke Europese vorstenhuizen hebben een eeuwenoude traditie om de mooiste juwelen en sieraden te laten ontwerpen naar hun persoonlijke wensen.

Juwelen als onderhandelingsmiddel

De vorsten hebben altijd geprobeerd om zoveel mogelijk politieke invloed in Europa te vergaren door middel van schitterende juwelen. Gearrangeerde huwelijken tussen prinsen en prinsessen waren een belangrijk instrument in het diplomatieke schaakspel. Koningskinderen trouwden vaak louter en alleen om staatsredenen en bij onderhandelingen werden vaak juwelen bij wijze van ‘smeermiddel’ aangeboden. Moeite noch kosten werden hierbij gespaard om het de andere partij naar de zin te maken.

Bluftactiek

Maar daar bleef het niet bij. Naast de huwelijkspolitiek maakte het vertoon van vorstelijke rijkdom deel uit van de “bluftactiek” ten opzichte van andere heersers en hun gezanten. De vorstelijke hoven van Europa waren dan ook de belangrijkste klanten en beschermheren van de edelsmeedkunstenaars uit de middeleeuwen.

Vaak waren ze gewoon in dienst van vorsten en oefenden ze hun job uit in koninklijke paleizen, waar het hen aan niets te kort kwam. Ze hadden beschikking over de mooiste diamanten, briljanten, robijnen, edelstenen en het nodige goud en zilver om hun moiste creaties te maken.

Beladen geschiedenis

Heel wat sieraden zijn dan ook rijkelijk beladen met geschiedenis. Zo behoorden sommige juwelen bijvoorbeeld tot de persoonlijke schat van de Bourgondische hertog Karel de Stoute die door zijn vijanden werden buitgemaakt tijdens de verschillende veldslagen.

De “Drake”-hanger is een befaamd juweel dat door koningin Elisabeth I van Engeland geschonken werd aan admiraal Sir Francis Drake voor zijn lucratief piratenwerk ten voordele van de Britse schatkist en zijn aandeel in de vernietiging van de Armada in 1588.

Keizerin Eugénie van Frankrijk van haar kant schonk eveneens in 1870 een hanger aan Lady Burgoyne toen die haar hielp ontsnappen naar Engeland na de val van het Tweede Keizerrijk.

Juweelkunst evolueert

De juweelkunst evolueert samen met de algemene kunststromingen. Zo kennen we typische renaissancejuwelen, sieraden uit het maniërisme, barokjuwelen, romantische kleinoden, juwelen uit de neogotiek enz.

Hierover is gelukkig heel wat materiaal te vinden. Al vanaf de 16de eeuw werden modelboeken voor juwelen door begaafde ontwerpers over het continent verkocht. Dit leidde tot een verdere verspreiding van de juweelkunst.

De juwelen die bijvoorbeeld werden gedragen aan het hof van Frans I van Frankrijk of aan het hof van keizer Karel V of van Hendrik VIII van Engeland de eerste helft van de 16de eeuw,waren nog amper van elkaar te onderscheiden.

Ook technische verworvenheden drukten hun stempel op de evolutie in de stijl, zoals het nieuwe emailwerk van Jean Toutin in de jaren 1630, of de evolutie naar de briljant slijpvorm voor diamanten vanaf het einde van de 17de eeuw. In de voorbereiding daarvan ontstonden typische juwelen of sieraden met in roosvorm geslepen diamanten.

Hoogtepunt

Hoogtepunt waren de met briljanten en edelstenen bezette juwelen van de Pruisische, Franse en Portugese hoven in de periode van het Europese absolutisme van de 18de eeuw. De behaagzucht van het Napoleontische Keizerrijk wordt geïllustreerd door talrijke juwelen die gedragen of geschonken werden door de Franse keizer. Uiterst verfijnde parures en diademen in gekleurde halfedelstenen geven een beeld van het mondaine leven in deze woelige politieke periode.

Juwelen en sieraden in het barokkasteel van Gödöllö

Het imposante paleis van Gödöllö is het grootste barokkasteel in Hongarije en een van de belangrijkste barokke kastelen ter wereld. Reden genoeg dus voor een bezoekje. Hier verzamelde Hongaarse koninklijke familie destijds een indrukwekkende verzameling sieraden en juwelen.

Landelijk

Het stadje Gödöllö ligt in een landelijk gebied op pakweg 20 kilometer ten noorden van de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Het 18^de-eeuws koninklijk kasteel nestelt zich te midden van een 28 hectaren groot domein. Architect Andreas Mayerhoffer tekende destijds de plannen in opdracht van graaf Antal Grassalkovich I, een adviseur aan het Habsburgse hof. De eerste bouwfase begon in 1733 en werd in 1749 beëindigd. Maria Thérésia, keizerin van het Habsburgse rijk verbleef in het paleis van Gödöllö in 1751 naar aanleiding van haar bezoek aan Buda. Baron Georg Sina werd in 1850 eigenaar van het kasteel en verkocht het in 1864 aan een Belgische bank. De Hongaarse staat verwierf Gödöllö korte tijd later opnieuw. Het paleis werd grondig verbouwd en kreeg uiteindelijk een U-vorm.

Kroningsgeschenk

Bij de ‘Ausgleich’ werd Hongarije een zelfstandig koninkrijk, door een personele unie met Oostenrijk verbonden. In 1867 schonk de staat het kasteel van Gödöllö aan keizer Franz Joseph en keizerin Elisabeth (Sissi) naar aanleiding van hun kroning tot koning en koningin. Het paleis was jarenlang tijdens de lente en de herfst de favoriete verblijfplaats van de Hongaarse vorsten. Na het overlijden van Elisabeth in 1898 kwam Franz Joseph er nog zelden. De koning was er in 1911 voor de laatste keer. Zijn opvolger Karel IV verliet het kasteel op 26 oktober 1916 bij de ineenstorting van de dubbelmonarchie. Vanaf 1920 werd het paleis van Gödöllö de zomerresidentie van de Hongaarse regent Miklos Horthy. Aan de tweede bloeiperiode van het majestueuze gebouw kwam een einde door de Tweede Wereldoorlog toen Duitse en Russische soldaten een groot gedeelte van het waardevolle meubilair vernielden. Het hoofdgebouw, sedert 1950 een beschermd monument, kwam in verval nadat het gedurende decennia onwaardig als bejaardentehuis werd benut.

Koninklijke vertrekken vol juwelen en sieraden

Bezoekers krijgen in de kamers van het paleis een goed beeld van het dagelijks leven van de koninklijke familie ten tijde van de Oostenrijks – Hongaarse monarchie. Portretten van de Habsburgers sieren de Lonyay Hall. Aan de wanden van de rij- en jachtkamer hangen taferelen van koninklijke jachtpartijen in Gödöllö. De praalzaal imponeert door marmer en stukwerk met gouden bloemen en guirlandes. De architect Nicolas Pacassi heeft de pronkzaal gebouwd in 1758. De kleine eetzaal en het belendend vertrek bewaren neobarok meubilair, glazen en porseleinen serviezen met het monogram van Franz Joseph I.

Ceremoniële uniformen van de koning zijn te bewonderen in diens vroegere garderobe. De kleine kroonzaal was oorspronkelijk de slaapkamer van de vorst. Hier herinnert het monumentale schilderij van Eduard van Engert aan de kroningsplechtigheden van 1867. De koninklijke salons en de werkkamers zijn prachtig gedecoreerd. Het meubilair en de wanden van Elisabeth’s kleedkamer pronken in prachtig violet, het lievelingskleur van de vorstin. Rood- en vierkleurig marmeren stukwerk en gouden versiersels zijn de blikvangers in de kamer waar Maria Thérésia in 1751 verbleef, nadien de slaapkamer van Elisabeth. Een borstbeeld in wit marmer van de geliefde Hongaarse vorstin staat centraal in het vertrek dat gewijd is aan haar overlijden in 1898.

Hier bewaarde ze haar imposante verzameling juwelen, sieraden bezet met diamanten, zilver en goud, een collectie die door tijdgenoten een van de belangrijkste uit de geschiedenis werd genoemd.

een munt geslagen voor Maria-Theresia